Home › Concept › WPATH SOC

WPATH SOC-versies

De Standards of Care van WPATH ontwikkelden zich in vier decennia van een beknopt protocol (SOC1, 1979) tot een uitgebreide richtlijn (SOC8, 2022). Volgens de Cass Review stelt WPATH 8 de sterkte van het bewijs sterker voor dan die is (bron).

SOC1–SOC4 (1979–1990): het begin

De eerste versies werden opgesteld door de Harry Benjamin International Gender Dysphoria Association (HBIGDA, genoemd naar Harry Benjamin), sinds 2007 WPATH. Zij vereisten een psychologische beoordeling vóór hormonen en een periode van leven in de gewenste rol vóór chirurgie. Zie ook het evidence-based bezwaar.

SOC5–SOC7 (1998–2012): adolescenten in beeld

Al in de jaren rond 2000 beschreven de SOC de mogelijkheid van puberteitsremming bij adolescenten. SOC7 (2011/2012) stelde het leven in de gewenste rol niet langer als voorwaarde voor hormoonbehandeling. Voor adolescenten volgden de SOC het Dutch Protocol, dat op één cohort van 70 adolescenten zonder controlegroep steunde. Zie ook Cass over puberteitsremmers.

SOC8 (2022): leeftijdsgrenzen en de Johns Hopkins-reviews

Kort na de publicatie van SOC8 werden met een correctie van 15 september 2022 de voorgestelde minimumleeftijden voor hormoonbehandeling en operaties bij adolescenten geschrapt; de correctie noemt geen reden. Volgens The BMJ (31 oktober 2024) schreven onderzoekers van Johns Hopkins, die voor WPATH systematische reviews uitvoerden, dat de opdrachtgever hun mogelijkheid tot publiceren probeerde te beperken; WPATH ontkende publicatie te hebben verboden (bron).

De in 2024 door Environmental Progress gepubliceerde WPATH Files bevatten berichten van een intern WPATH-forum; volgens Environmental Progress laten die zien dat leden weten dat minderjarigen de levenslange gevolgen van behandeling niet kunnen overzien (bron). Dat is de lezing van Environmental Progress. Zie ook de DSM-evolutie en de ICD-evolutie.

Beoordeling door externe reviewers

De Cass Review (2024) liet richtlijnen beoordelen met AGREE II: op zorgvuldigheid van ontwikkeling scoorde WPATH 2022 35%, tegen 71% voor de Zweedse en 51% voor de Finse richtlijn (bron). SBU Zweden (2022), NICE (2020) en COHERE Finland (2020) beoordeelden het bewijs voor hormonale behandeling van jongeren als zwak; de Noorse commissie Ukom beval in 2023 aan deze behandelingen als experimenteel te definiëren (bron); zie ook de Noorse richtlijn. In The BMJ beschreef Jennifer Block (2023) de groeiende professionele onenigheid (bron). In Nederland oordeelde de Gezondheidsraad op 30 juni 2026 dat de zorg voor jongeren zorgvuldig is ingericht, en beoordeelde de raad de bewijskracht als laag tot zeer laag (bron); zie de Nederlandse uitrol.

Veelgestelde vragen