Home › Onderzoek › NICE UK
NICE evidence-review (2020): bewijs van zeer lage zekerheid
Vóór de Cass Review was er de NICE evidence-review. Het Britse National Institute for Health and Care Excellence onderzocht in 2020 het bewijs voor puberteitsblokkers en cross-sex hormonen bij kinderen. NICE beoordeelde de kwaliteit van het bewijs voor alle kritieke uitkomsten als zeer laag volgens een aangepaste GRADE-methode (bron). De reviews werden gemaakt ter voorbereiding van de Cass Review.
Wat NICE deed
NICE — toonaangevend in evidence-based geneeskunde — voerde in opdracht van NHS England evidence reviews uit, ter voorbereiding van de Cass Review (bron). Twee aparte rapporten: één over puberteitsblokkers, één over masculiniserende/feminiserende hormonen bij kinderen. Standaard methodologie, openbaar, repliceerbaar. Geen "activistische" review — letterlijk hetzelfde instituut dat oncologie- en cardiologie-richtlijnen toetst.
Belangrijkste conclusies — puberteitsblokkers
- Negen observationele studies, alle klein en ongecontroleerd of met beperkte vergelijking, en vatbaar voor bias en confounding.
- Kwaliteit van het bewijs voor de kritieke uitkomsten (genderdysforie, mentale gezondheid, kwaliteit van leven): zeer laag volgens aangepaste GRADE.
- De Vries e.a. (2011) vond geen verandering in genderdysforie, angst of woede, wel lagere depressiescores; voor kwaliteit van leven werd geen bewijs gevonden (bron).
Belangrijkste conclusies — cross-sex hormonen
- Tien observationele studies; geen enkele vergeleek hormonen met een controlegroep, en de follow-up was relatief kort.
- Vijf ongecontroleerde studies suggereerden dat hormonen de genderdysforie kunnen verminderen en mogelijk ook depressie, angst, kwaliteit van leven, suïcidaliteit en psychosociaal functioneren verbeteren.
- Ook dat bewijs werd als van zeer lage zekerheid beoordeeld (bron).
Wat het opleverde — en wat het niet opleverde
Volgens de Cass Review was het bewijs uit de NICE-reviews zo weinig doorslaggevend dat NHS England geen beleidsstandpunt over deze middelen kon innemen (par. 3.13) (bron). De Cass Review bouwde in 2024 met eigen systematische reviews op dit werk voort. In maart 2024 besloot NHS England puberteitsremmers voor onder-18-jarigen niet langer routinematig voor te schrijven (bron); zie ook hormonen.
Vergelijking met andere systematische reviews
De NICE-conclusies sluiten aan bij die van SBU (Zweden 2022), dat het bewijs onvoldoende vond, en bij de voorzichtigheid die COHERE (Finland 2020) en Ukom (Noorwegen 2023) adviseren. Zie ook de WPATH Files.
Grading of Recommendations Assessment, Development and Evaluation — de internationale standaard voor het beoordelen van bewijskracht. Lage kwaliteit betekent: weinig vertrouwen dat het effect in studies overeenkomt met het werkelijke effect. Zeer lage zekerheid betekent: het werkelijke effect wijkt waarschijnlijk aanzienlijk af van het geschatte effect.
De methode van de reviews is openbaar beschreven. De Cass Review, waarvoor de NICE-reviews werden gemaakt, is onder anderen door het Yale Law School Integrity Project en WPATH bekritiseerd op methode en conclusies.
Bronnen
- NICE (2020). Evidence review: Gonadotrophin releasing hormone analogues for children and adolescents with gender dysphoria. england.nhs.uk
- NICE (2020). Evidence review: Gender-affirming hormones for children and adolescents with gender dysphoria. nice.org.uk (archief)
- Block, J. (2023). Gender dysphoria in young people is rising — and so is professional disagreement. BMJ.