Home › Concept › Amerikaanse uitrol

Amerikaanse uitrol

De Verenigde Staten kenden tussen 2010 en 2024 een explosieve groei van transgenderzorg — een snel groeiend aantal pediatrische klinieken, federale steun onder Biden. Tot juni 2025 hadden 27 staten medische transitie voor minderjarigen verboden. De "consensus" van WPATH, Endocrine Society en AAP berust grotendeels op elkaars richtlijnen, niet op een onafhankelijke systematische review van het bewijs.

Klinieken en omzet: van enkele centra naar industrie

In februari 2007 richtte Norman Spack bij Boston Children's Hospital mede de Gender Management Service op, een van de eerste pediatrische gender-klinieken van de VS, naar Nederlands voorbeeld: het Nederlandse Dutch Protocol (bron). Daarna volgden onder meer Lurie Children's (Chicago), Seattle Children's, Children's Hospital Los Angeles en Vanderbilt. Sinds januari 2025 hebben volgens een analyse van STAT van februari 2026 42 ziekenhuizen en zorgsystemen een deel van de genderzorg voor jongeren gepauzeerd of gestopt (bron).

Het volledige dossier over het Dutch Protocol — oorsprong, evaluaties en kritiek — staat op dutchprotocol.nl.

De professionele rugdekking kwam van WPATH (zie SOC-versies), de Endocrine Society en de American Academy of Pediatrics. Uit een systematische review van internationale richtlijnen (2024) bleek dat weinig richtlijnen op een systematische review van het bewijs waren gebaseerd en dat de richtlijnen van WPATH en de Endocrine Society de basis vormden voor de meeste andere (bron). HHS concludeerde in 2025 dat de schijnbare consensus van Amerikaanse medische verenigingen vooral voortkomt uit een klein aantal commissies onder invloed van WPATH (bron).

Federaal beleid onder Biden (2021–2024)

De Biden-administratie steunde gender-affirmatieve zorg. Het ministerie van Justitie bestreed het Tennessee-verbod op zulke zorg voor minderjarigen voor de rechter, wat leidde tot United States v. Skrmetti (bron). Volgens vrijgegeven rechtbankstukken, die The New York Times in juni 2024 beschreef, drong de staf van Rachel Levine, destijds Assistant Secretary for Health, er bij WPATH op aan de voorgestelde leeftijdsgrenzen voor operaties bij minderjarigen uit de richtlijn te schrappen (bron). Het HHS-rapport van 2025 stelt dat WPATH vrijwel alle aanbevolen minimumleeftijden schrapte onder politieke druk (bron).

Meer over WPATH, de Standards of Care en de WPATH Files: wpath.nl.

Terugslag op staatsniveau (2022+)

In Arkansas, Tennessee, Texas, Alabama, Mississippi, Florida en andere staten zijn verboden op genderzorg voor minderjarigen ingevoerd. Eind juni 2025 hadden 27 staten zo'n verbod, waarvan er 25 van kracht bleven; de verboden in Arkansas en Montana zijn door de rechter geblokkeerd (bron). Op 18 juni 2025 oordeelde het Supreme Court met 6 tegen 3 in United States v. Skrmetti dat het Tennessee-verbod op puberteitsremmers en hormonen voor minderjarigen met genderdysforie het gelijkheidsbeginsel van het veertiende amendement niet schendt (bron).

De HHS-Review 2025

De Trump-administratie publiceerde op 1 mei 2025 een evidence-review (HHS), in november 2025 gevolgd door een definitieve versie met peer reviews (bron). Uit de overzichtsstudie van systematische reviews bleek dat de algehele kwaliteit van het bewijs over de effecten van welke interventie dan ook op psychische uitkomsten, kwaliteit van leven, spijt of gezondheid op lange termijn "very low" is. Dat sluit aan bij de conclusies van Cass, SBU, NICE en COHERE Finland; Cass noemde de zorg voor deze jongeren "an area of remarkably weak evidence" (bron).

Detransitie en juridische aansprakelijkheid

Chloe Cole (bron) en Layla Jane (bron) hebben Kaiser Permanente en behandelend artsen aangeklaagd; Soren Aldaco klaagde in 2023 in Texas haar behandelaars aan (bron). Dat zijn claims van de eisers; of de rechter ze toewijst, moet blijken. Over detransitie en spijt: zie detransitie-cijfers en spijt-onderzoek; volgens het HHS-rapport is het werkelijke spijtpercentage niet bekend en zijn betere gegevens nodig (bron). De vergelijking met de Europese ommekeer en de Nederlandse vasthoudendheid (Nederlandse uitrol) is scherp: de VS draait actief terug, Nederland blijft hangen.

Veelgestelde vragen