Home › Kritiek › Zelfrapportage

Zelfrapportage als enige bron

In de evidence-piramide staat zelfrapportage onderaan. Bij genderidentiteit is het de enige bron — en wordt ze gepresenteerd als onbetwistbaar.

Wat zelfrapportage is

Zelfrapportage betekent dat het onderzoeksobject zelf rapporteert over een interne toestand, zonder externe verificatie. In de empirische sociale wetenschap is dit een gangbare methode, maar steeds met bekende beperkingen: sociaal-wenselijke antwoorden, recall-bias, motivatie tot impressiemanagement, en de afwezigheid van een objectief ijkpunt.

Bij genderidentiteit: enkele bron, geen verificatie

Waar pijn-onderzoek zelfrapportage combineert met fMRI, gedragsobservatie en fysiologische metingen, is bij genderidentiteit de zelfrapportage alles. Geen marker, geen tijdsverloop, geen externe correlaat. Het ICD-11 stelde zelfs expliciet dat geen psychiatrische beoordeling nodig is om de claim te accepteren.

De Cass Review over zelfrapportage

Hilary Cass schrijft in haar Final Report (2024): "There has been a tendency to accept self-reported gender identity uncritically, despite the absence of validated diagnostic instruments and the high rates of co-occurring conditions." De review documenteert hoe zelfrapportage in kinder- en jeugdklinieken niet werd getoetst aan ontwikkelingsgeschiedenis, trauma, autisme of sociale invloeden.

Vergelijking met andere domeinen

Geen seriéuze tak van geneeskunde accepteert zelfrapportage als enige diagnostische grond voor onomkeerbare medische ingrepen. Bij anorexia neemt men de zelfrapportage van het lichaamsbeeld serieus als symptoom, niet als realiteit. Genderidentiteit is uniek in de mate waarin zelfrapportage als zelf-bewijzend wordt behandeld.

Mag zelfrapportage dan helemaal niet?

Wat zijn alternatieven?