GenderID.nl

Een geloof · geen feit · kritisch bekeken

Home › Identiteiten › Intersekse

Intersekse

Intersekse is een verzamelterm voor zeldzame aangeboren condities van de geslachtsontwikkeling (DSD). Het is een biologisch gegeven, geen genderidentiteit. In het debat wordt intersekse soms aangevoerd als argument voor een genderspectrum; critici vinden dat dit sekse en genderidentiteit door elkaar haalt.

Definitie

Een groep medische condities waarbij chromosomen, gonaden of geslachtsorganen zich niet volgens het gebruikelijke mannelijke of vrouwelijke patroon ontwikkelen — klinisch differences of sex development (DSD). Voorbeelden zijn complete androgeenongevoeligheid (CAIS), congenitale bijnierhyperplasie (CAH) en 5-alfa-reductasedeficiëntie.

Hoe vaak komt het voor?

Bij een strikte definitie — het chromosomale geslacht past niet bij het fenotype, of het fenotype is niet als mannelijk of vrouwelijk in te delen — komt intersekse volgens Leonard Sax (2002) voor bij ongeveer 0,018% van de geboorten (bron). De vaak geciteerde 1,7% van Anne Fausto-Sterling telt ook condities mee, zoals het syndroom van Klinefelter en het syndroom van Turner, die de meeste clinici niet als intersekse beschouwen. Zie chromosomen en gameten en biologisch geslacht.

Een DSD is geen identiteit

DSD-condities zijn variaties binnen de ontwikkeling van een van beide geslachten. In de biologie wordt geslacht gedefinieerd naar het type gameet dat een organisme produceert of zou produceren; volgens die definitie zijn vrijwel alle mensen met een DSD man of vrouw. Een uitzondering in een ontwikkelingstraject maakt de tweedeling niet ongedaan.

Critici vinden het daarom onjuist om intersekse aan te voeren als bewijs voor een genderspectrum: een biologische conditie zegt niets over een genderidentiteit, waarvoor geen meetbare marker bestaat. Zie ook sex versus gender.

Omstreden: operaties bij jonge kinderen

Intersekse-organisaties, zoals interACT in de VS en NNID in Nederland, richten zich vooral tegen medisch niet-noodzakelijke operaties aan de geslachtsorganen bij jonge kinderen, en pleiten voor uitstel tot de persoon zelf kan instemmen.

Verwante identiteiten

  • Non-binair — vaak ten onrechte in dezelfde adem genoemd.

  • Transgender — categorisch andere claim.

  • Agender — soms aanvullend gehanteerd door interseksepersonen.

Veelgestelde vragen

Bronnen

  1. Sax, L. (2002). How common is intersex? Journal of Sex Research, 39(3).
  2. Hughes, I.A. et al. (2006). Consensus statement on management of intersex disorders. Archives of Disease in Childhood.
  3. Stock, K. (2021). Material Girls. Fleet.

Zie ook