Home › Identiteiten › Non-binair
Non-binair
"Non-binair" is een label voor mensen die zich niet uitsluitend als man of vrouw identificeren. Critici wijzen erop dat de definitie open is en alleen op zelfrapportage berust; voorstanders zien non-binair als een identiteit in eigen recht.
Definitie volgens voorstanders
WPATH SOC8 beschrijft nonbinair als een overkoepelende term voor mensen wier genderidentiteit buiten de categorieën man en vrouw valt (bron). De definitie is open: ertussenin, beide, geen, wisselend of iets anders.
Oorsprong en verspreiding
Verwante termen circuleerden vanaf de jaren 90 in de queer-theorie (zie Judith Butler). Volgens de Cass Review is non-binair de snelst groeiende groep onder de trans-paraplu, en is over de uitkomsten voor deze groep nog minder bekend (bron). Zie ook de verspreiding sinds 2010 en Littman/ROGD.
Kritiek: een ontkenning als identiteit
Critici merken op dat "non-binair" vooral zegt wat iemand niet is — geen man en geen vrouw — en niet wat iemand wel is. Er is geen meetbare marker die de claim toetst; alleen zelfrapportage. Zie ook cirkelredenering en onfalsifieerbaarheid.
Kathleen Stock (Material Girls, 2021) bekritiseert de theorie dat genderidentiteit maatschappelijk zwaarder zou moeten wegen dan biologisch geslacht. Levine, Abbruzzese en Mason (2022) bespreken de problemen van informed consent bij kinderen, adolescenten en jongvolwassenen die zich als trans identificeren.
Wat de bronnen zeggen over behandeling
De Cass Review (2024) schrijft dat slechts drie richtlijnen de behandeling van non-binaire jongeren bespreken: de Zweedse en de Noorse raden hormoonbehandeling voor deze groep af wegens gebrek aan bewijs, terwijl WPATH wel op maat gemaakte hormoonbehandeling aanbeveelt, in een apart hoofdstuk over non-binaire mensen, zodat onduidelijk is of dat voor adolescenten geldt (bron). SBU (2022) vond het bewijs onvoldoende om de effecten van puberteitsremmers en cross-sekse hormonen te beoordelen (bron). Zie ook detransitie-onderzoek.
Verwante identiteiten
Genderqueer — historische voorganger.
Genderfluid — variant met tijdsdimensie.
Agender — radicalere ontkenning.
Transmasculien — gerelateerde paraplu.
Veelgestelde vragen
Schattingen lopen sterk uiteen, afhankelijk van leeftijd en vraagstelling. Volgens de Cass Review is non-binair de snelst groeiende groep onder de trans-paraplu.
Nee. Geslacht is een biologische categorie op basis van twee soorten gameten; "non-binair" is een zelfgekozen identiteit. Zie chromosomen en gameten en biologisch geslacht.
In Nederland kan via de rechter een X als geslachtsaanduiding worden verkregen. Juridische erkenning zegt niets over de biologie.
Dat is niet bekend. Kaltiala e.a. (2020) noemen onder meer bewustwording, beschikbaarheid van zorg, destigmatisering en sociale en media-invloeden als mogelijke verklaringen (bron); Littman (2018) stelde de ROGD-hypothese voor.
Bronnen
- Aitken, M. et al. (2015). Evidence for an altered sex ratio in clinic-referred adolescents with gender dysphoria. Journal of Sexual Medicine.
- Cass, H. (2024). Final Report. cass.independent-review.uk.
- Littman, L. (2018). Rapid-onset gender dysphoria. PLOS ONE, 13(8).
- Stock, K. (2021). Material Girls. Fleet.
- Joyce, H. (2021). Trans: When Ideology Meets Reality. Oneworld.