Home › Identiteiten › Two-Spirit
Two-Spirit
Two-Spirit is een hedendaagse pan-indiaanse verzamelterm die in 1990 is bedacht en niet voorkomt in de historische bronnen. Wie hem in het genderdebat aanvoert als bewijs dat veel culturen meer dan twee genders kenden, gebruikt een term die zelf geen eeuwenoude traditie is (bron).
Definitie
Een Engelstalige pan-indiaanse paraplu-term die wordt gebruikt voor inheemse Noord-Amerikanen die een traditionele derde-gender- of andere genderafwijkende sociale rol vervullen. Hij is bedacht om het beledigende antropologische "berdache" te vervangen. Voor sommigen heeft hij inmiddels een gebruik gekregen dat lijkt op dat van "queer" of LGBTQ (bron).
Oorsprong: Winnipeg 1990
De term is ontwikkeld tijdens een reeks van vijf conferenties, die in 1990 eindigde met de Third Annual Inter-tribal Native American, First Nations, Gay and Lesbian American Conference in Winnipeg. Zowel de Engelse term als de Ojibwe-vertaling niizh manidoowag zijn daar bedacht en komen niet voor in de historische bronnen. De term is bedoeld als algemene term voor een breder publiek, niet als vervanging van de traditionele termen die inheemse culturen zelf al gebruiken (bron). Zie ook de bredere verspreiding sinds 1990.
Kritiek op de term
De sociale rollen die onder de term vallen verschillen sterk, ook tussen de inheemse mensen en culturen die hem gebruiken. Niet alle culturen kenden zulke rollen, en de categorieën van het ene volk gelden niet voor alle andere inheemse mensen. Volgens critici kan een pan-indiaanse term specifieke tribale termen verdringen, en wijzen traditionele Native Americans het idee van "twee geesten in één lichaam" af als een westers, binair concept (bron). Wie Two-Spirit aanvoert als bewijs voor de claim dat "veel culturen meer dan twee genders kenden", maakt daarom een stap die de term zelf niet draagt. Zie ook sex versus gender en genderidentiteit.
Gebruik buiten de eigen gemeenschap
Vroege gebruikers van de term stelden dat een Two-Spirit-identiteit buiten een Native American of First Nations cultureel kader geen betekenis heeft; gebruik door niet-inheemsen wordt gezien als culturele toe-eigening (bron).
Verwante identiteiten
Non-binair — hedendaagse Westerse paraplu.
Genderqueer — verwante queer-theorie-term.
Transgender — paraplu.
Veelgestelde vragen
De term is uit 1990. Inheemse culturen met rollen voor genderafwijkende mensen hebben daarvoor eigen namen in hun eigen talen.
De term zelf niet. Hij is niet bij alle inheemse volken in gebruik, niet elke cultuur kende een rol voor genderafwijkende mensen, en de categorieën van één volk gelden niet voor alle andere. Zie sex versus gender en biologisch geslacht.
Volgens vroege gebruikers van de term niet: gebruik door niet-inheemsen wordt gezien als culturele toe-eigening.
Critici stellen dat een pan-indiaanse term specifieke tribale termen kan verdringen en dat het idee van twee geesten in één lichaam geen thema is in de traditionele rollen.
Bronnen
- Two-spirit. Wikipedia. en.wikipedia.org/wiki/Two-spirit