Home › Identiteiten › Agender
Agender
"Agender" is een label voor mensen die zeggen geen genderidentiteit te hebben. Critici vinden dat het label de claim ondermijnt dat iedereen een genderidentiteit heeft; voorstanders zien agender als een identiteit in eigen recht.
Definitie volgens voorstanders
Een identiteit waarbij iemand zegt geen genderidentiteit, geen gendergevoel of geen gender-zelfbeeld te hebben. WPATH SOC8 rekent agender tot de nonbinaire identiteiten: mensen die geen genderidentiteit of een neutrale genderidentiteit hebben (bron). Niet hetzelfde als gender-non-conforme presentatie, waarbij iemand wel een gender heeft maar afwijkt van de gangbare expressie.
Kritiek: zelfdestructie van het construct
Als sommige mensen geen genderidentiteit hebben, dan is genderidentiteit niet universeel. Als ze het niet hebben en toch normaal functioneren, dan is het ook geen noodzakelijke psychische structuur. Beide implicaties zijn volgens critici problematisch voor de claim dat iedereen een genderidentiteit heeft, een claim waarop beleid en medische protocollen deels rusten.
Voorstanders lossen dit op door te zeggen: "agender is óók een identiteit". Critici antwoorden dat "identiteit" dan zo breed wordt dat het niets meer uitsluit: zie onfalsifieerbaarheid en cirkelredenering. Er is geen meetbare marker die agender van cisgender onderscheidt; alleen zelfrapportage.
Wat de bronnen zeggen over behandeling
De Cass Review beveelt 'extreme caution' aan bij masculiniserende en feminiserende hormonen vanaf 16 jaar, met een duidelijke klinische reden om niet tot 18 te wachten (aanbeveling 8) (bron), en noemt het vakgebied in het voorwoord 'an area of remarkably weak evidence' (bron). SBU (2022) vond het bewijs onvoldoende om effecten van puberteitsremmers en cross-sex hormonen te beoordelen (bron); de NICE-reviews (2020) beoordeelden alle resultaten als zeer lage zekerheid (bron). Deze bronnen gaan over jongeren met genderdysforie in het algemeen; ze noemen agender niet apart. Zie ook detransitie-onderzoek.
Verwante identiteiten
Genderless — synoniem.
Neutrois — verwant maar lichaam-georienteerd.
Non-binair — paraplu.
Veelgestelde vragen
Dat is een open vraag. Voorstanders zien agender als een identiteit; critici wijzen erop dat er geen meetbare marker is die agender van cisgender onderscheidt. Zie zelfrapportage.
Agender is geen diagnose. De DSM-5-TR kent de diagnose gender dysphoria en de ICD-11 gender incongruence. WPATH SOC8 noemt agender wel als voorbeeld van een nonbinaire identiteit.
Critici zeggen dat zelfduiding als agender de claim ondermijnt dat genderidentiteit universeel of aangeboren is. Voorstanders wijzen erop dat 'geen genderidentiteit' ook een manier is om je gender te beschrijven.
Bronnen
- Coleman, E. e.a. (2022). Standards of Care for the Health of Transgender and Gender Diverse People, Version 8. International Journal of Transgender Health. PMC
- Cass, H. (2024). Independent Review — Final Report.
- SBU (2022). Hormone treatment of children and adolescents with gender dysphoria, rapport 342.
- NICE (2020). Evidence review: GnRH analogues for children and adolescents with gender dysphoria.