Home › Onderzoek › ROGD

Rapid-Onset Gender Dysphoria (Littman 2018)

Lisa Littman, arts en onderzoeker aan Brown University, publiceerde in 2018 in PLOS ONE een enquête onder 256 ouders van wie het kind volgens hen tijdens of na de puberteit plotseling genderdysforie kreeg (bron). Ze leidde daaruit de hypothese af van 'rapid-onset gender dysphoria' (ROGD), een categorie die volgens de studie zelf niet klinisch gevalideerd is. Het artikel leidde tot felle controverse: Brown trok het persbericht in en PLOS ONE startte een herbeoordeling na publicatie (bron).

De studie

Littman vroeg 256 ouders naar hun kinderen die zich in de puberteit plotseling trans gingen voelen. Bevindingen:

• Overwegend bij de geboorte meisjes (82,8%), gemiddelde leeftijd 16,4 jaar bij invullen van de enquête.
• Volgens de ouders begon de dysforie tijdens of na de puberteit; dat was een inclusiecriterium van de studie.
• In 36,8% van de beschreven vriendengroepen ging volgens de ouders de meerderheid zich als transgender identificeren.
• 86,7% van de ouders meldde meer gebruik van sociale media of internet, een vriendengroep waarin een of meer vrienden in dezelfde periode trans gingen identificeren, of beide.
• 62,5% had al vóór het begin van de dysforie minstens één psychische of neurologische ontwikkelingsdiagnose.
• Ouders meldden sinds de coming-out een subjectieve achteruitgang van de mentale gezondheid (47,2%) en van de ouder-kindrelatie (57,3%) (bron).

Latere studies en bevindingen

Sinds 2018:

• Littman (2021) — enquête onder 100 zelf aangemelde detransitioners; geen replicatie van de studie uit 2018 (bron).
• Diaz & Bailey (2023) — ouderenquête over 1.655 mogelijke gevallen, nog datzelfde jaar ingetrokken door Archives of Sexual Behavior (bron).
• Hutchinson e.a. (2020) — brief aan de redactie die pleit voor meer onderzoek naar ROGD; deze clinici zien vaker een eerste aanmelding in de vroege adolescentie, zonder zekerheid over de oorzaken (bron).
• Volgens de Cass Review verschoven de verwijzingen in Engeland van vooral jongens vóór de puberteit naar vooral meisjes in of na de puberteit, zonder duidelijke verklaring (bron) — zie de verspreiding-2010-curve.

De controverse

Brown University trok het persbericht in, en PLOS ONE kondigde twee weken na publicatie een herbeoordeling van methode en analyses aan. In maart 2019 publiceerde het tijdschrift een gecorrigeerde versie: titel, samenvatting, inleiding, discussie en conclusie werden herzien; Littman schrijft daarin dat ROGD geen formele diagnose is en dat de studie, die geen gegevens bij jongeren of clinici verzamelde, het fenomeen niet valideert (bron). Het artikel van Diaz & Bailey (2023) werd ingetrokken omdat deelnemers volgens de intrekkingsnotitie geen schriftelijke toestemming hadden gegeven; de auteurs zijn het daar niet mee eens (bron). Zie publicatiebias en intimidatie.

Wat ROGD betekent voor de zorg

Het affirmatieve model gaat ervan uit dat trans-identiteit innerlijk, aangeboren en stabiel is — ondanks het ontbreken van elke biologische marker. Als Littmans hypothese zou kloppen, ondergraaft dat die premisse. De Cass Review noemt de invloed van leeftijdgenoten en media een van de mogelijke verklaringen voor de toename van verwijzingen, maar ook de meest omstreden; welke verklaring klopt, staat niet vast (bron). Volgens de Cass Review voorspelt de diagnose genderdysforie bovendien niet betrouwbaar of iemand later genderincongruent blijft, of dat medische behandeling de beste optie is (bron). De Cass Review, COHERE Finland, SBU Zweden en de Noorse Ukom pleiten voor meer voorzichtigheid bij medische behandeling van minderjarigen; WPATH SOC 8 bekritiseert de methode van Littmans studie (bron).

Het bredere patroon

ROGD blijft een hypothese op basis van ouderrapportages. Om haar te toetsen zijn gegevens nodig van de jongeren zelf, ouders, clinici en derden, zoals de studie zelf vraagt (bron). Vergelijk met zelfrapportage als bron en met de desistance-data.