Home › Identiteiten › Xenogender
Xenogender
Xenogender is een verzamelterm voor genders die worden omschreven aan de hand van dieren, objecten, kleuren of abstracte begrippen, zoals catgender of stargender. Critici zien het als een voorbeeld van een begrip zonder grenzen: als gender alles kan zijn, verliest het woord zijn betekenis.
Definitie volgens voorstanders
Een gender dat niet in mannelijk of vrouwelijk te vatten is en wordt beschreven via een niet-menselijke verwijzing: een dier, een object, een kleur of een geluid. Voorbeelden zijn catgender, lunagender en stargender. Sommige varianten worden ook "neogenders" genoemd.
Oorsprong
De term ontstond rond 2014 op Tumblr en verspreidde zich via online woordenlijsten en later sociale media. Hij past in de bredere verspreiding sinds 2010. Zie ook autigender.
Kritiek: als gender alles kan zijn, betekent het niets
Critici stellen dat gender, als het kan verwijzen naar een kat of een ster, geen categorie van menselijke ervaring meer is maar een vrije metafoor. Er is geen meetbare marker die de claim bevestigt of weerlegt; de enige bron is zelfrapportage. Zie ook cirkelredenering en onfalsifieerbaarheid.
Volgens de Cass Review komen autisme en andere psychische problemen bij jongeren in de genderzorg vaker voor dan in de algemene bevolking; zij beveelt een brede beoordeling aan, inclusief screening op neurologische ontwikkelingsstoornissen (bron).
Wat de bronnen zeggen over behandeling
De Cass Review (2024) noemt de zorg voor jongeren met genderdysforie "an area of remarkably weak evidence" en schrijft dat slechts drie richtlijnen de behandeling van non-binaire jongeren bespreken: de Zweedse en de Noorse raden hormoonbehandeling voor deze groep af wegens gebrek aan bewijs, terwijl WPATH wel op maat gemaakte hormoonbehandeling aanbeveelt (bron). SBU (2022) vond het bewijs onvoldoende om de effecten van puberteitsremmers en cross-sekse hormonen te beoordelen (bron). Zie ook detransitie-onderzoek.
Verwante identiteiten
Aporagender — vorm van autonome categorie.
Autigender — naburig fenomeen, expliciet autisme-gekoppeld.
Maverique — andere autonome claim.
Veelgestelde vragen
Niet altijd. Voor sommigen gaat het om een associatie, voor anderen om een sterkere claim.
Door de mensen die het gebruiken meestal wel. Of het begrip houdbaar is, is een andere vraag.
Autisme komt bij jongeren in de genderzorg vaker voor; de Cass Review beveelt screening daarop aan (bron). Zie autigender.
Bronnen
- Cass, H. (2024). Independent Review — Final Report. cass.independent-review.uk.
- Stock, K. (2021). Material Girls. Fleet.
- Joyce, H. (2021). Trans: When Ideology Meets Reality. Oneworld.
- Littman, L. (2018). Rapid-onset gender dysphoria. PLOS ONE, 13(8).
- Levine, S. B. (2022). Reflections on the clinician's role. Archives of Sexual Behavior, 51.